Chłopi – tematyka i problematyka powieści

Życie wsi Lipce w okresie od jesieni do żniw następnego lata to temat tej powieści. W ten okres wplecione zostały przez autora wątki fabularne. Dzieje rodziny Borynów oraz innych rodzin zamieszkujących tą wieś. Borykają się oni z wieloma problemami dotyczącymi życia codziennego. Głównymi są:

Problemy ekonomiczne i społeczne

Ich głównym powodem jest deficyt ziemi, a co za tym idzie, rozwarstwienie społeczeństwa wiejskiego. Sprawę pogłębia jeszcze bezwzględność jaka panuje w tej społeczności. Wyzysk komorników, parobków i wyrobników to fatalna codzienność, która ich otacza.

Ta ciągła walka o przetrwanie nie zamyka oczu mieszkańców na inne problemy, które ich otaczają. Rodzi sie w nich chęć wspólnego działania w wielu ważnych aspektach. Ta solidarność przejawia się w momencie sporu i walki o las, sprawy rosyjskiej i polskiej szkoły, co jest przejawem powstawania wśród nich świadomości narodowej, czy pomocy podczas wiosennych siewów.

Problemy psychologiczne

Podstawowym jest konflikt pokoleń. Tutaj wyolbrzymiony jeszcze przez ekonomiczne podstawy egzystencji chłopów. Są też normy, których przestrzeganie narzuca gromada. Stoi ona na straży najważniejszego czynnika, który zapewnia przeżycie, rodziny. To zasady określone przez zbiorowość i religia stoją na straży jej trwałości. Ci, którzy nie chcą się podporządkować są bezwzględnie napiętnowani a nawet usuwani z gromady.

  • Plemiona

Problemy egzystencjalne

Związane są one z powiązaniem losu człowieka żyjącego na wsi z rytmem natury, która człowieka tego otacza i zapewnia przetrwanie. Żeby tak się stało człowiek musi się jej podporządkować i żyć zgodnie z tym właśnie rytmem. Do tego dochodzi kultura, która wyznacza obyczajowo obrzędowo liturgiczny porządek. To właśnie natura i kultura są podstawowym doświadczeniem, którym podporządkowane jest życie ludzkie.

<<Chłopi – bohaterowie powieści | Chłopi jako powieść młodopolska>>
stat4u