Chłopi – plan wydarzeń

Tom I Jesień

  1. Agata opuszcza wieś udając się na okres jesienno zimowy na żebry. Jesienne prace polne wzbogacane o różnego rodzaju plotki. Padnięta krowa u Borynów powodem zmartwienia gospodarza.
  2. Opis gospodarstwa i rodziny Borynów. Zarznięcie zdychającej krowy, której nie mógł pomóc sprowadzony Jambroży. Pogróżki Macieja Boryny względem dworu. Ubolewanie Boryny nad brakiem gospodyni w gospodarstwie, wspomnienie zmarłej żony. Narzekanie na synową Hankę i małoletnią córkę Józkę, które nie potrafią odpowiednio poprowadzić gospodarstwa. Konflikt pomiędzy Maciejem a synem Antkiem. Wezwanie do sądu z powództwa wyrzuconej służącej Jewki.
  3. Kuba, parobek, i Witek, małoletni chłopiec, zajmują się porannym obrządkiem. Maciej jedzie do Tymowa gdzie odbyć sie ma rozprawa sądowa. Sprawy sądowe, Dominikowej przeciw Bartkowi Kozłowi o kradzież świni oraz nierozstrzygnięta Jewki przeciw Borynie. Dyskusje w drodze powrotnej oraz rozmyślania Maciej o ożenku z Jagną, córką Dominikowej.
  4. Kuba zanosi księdzu złapane kuropatwy. W przypływie odwagi w kościele staje pomiędzy gospodarzami, co budzi powszechne zdziwienie. Niedzielny obiad u Borynów, zakończony kłótnią ojca z synem. Popołudnie w karczmie.
  5. Przygotowania do Jarmarku (22 X) na św. Kordułę. Rozmowa Boryny z Kubą na temat jego przyszłości. Wyjazd na jarmark. Rozmowa starego Boryny z organistami oraz złożenie pozwu w sprawie krowy. Rozmowa Macieja z Jagną i podarowanie chusty.
  6. Proces zbioru i kiszenia kapusty. Jambroży jako swat u Dominikowej w sprawie ożenku Boryny z Jagną.
  7. Powrót Mateusza do wsi po rocznej nieobecności i jego wizyta u Jagny. Plotki przy deptaniu kapusty. Opowieść o Burku, psie Pana Jezusa snuta przez Rocha. Antek odprowadza Jagnę.
  8. Wiadomość o zaręczynach Jagny i Boryny. Dziewosłęby wójta i sołtysa u Dominikowej, dyskusja na temat spraw majątkowych związanych z małżeństwem. Zabawa w karczmie. Rozmowy i pogróżki w sprawie lasu, który dziedzic chce sprzedać.
  9. Zapowiedzi Macieja i Jagny w niedzielę przed Dniem Zadusznym. Kuba i Witek wpłacają na wypominki. Odwiedzanie grobów zmarłych. Kuba opowiada o powstaniu z 1863 roku przy okazji bytności przy zapomnianych grobach. Opowieść Kuby o śmierci matki.
  10. Coraz większy gniew Antka na ojca. Przyczyną jest ziemia i Jagna. Kłótnia Antka z kowalem a następnie z ojcem. Dochodzi między nimi do bójki w wyniku której Antek zostaje wygnany wraz z rodziną z domu Boryny. Ich przenosiny do ojca Hanki, Bylicy.
  11. Przygotowania do wesela w domu Paczesiów. Czarne myśli Jagny na temat stosunków z dziećmi Macieja. Prawie cała wieś uczestniczy w ślubie i weselu.
  12. Witek opowiada choremu Kubie o weselu. Próba pomocy parobkowi udzielona przez Jambrożego i Jagustynkę. Nie są oni jednak w stanie pomóc choremu. Przenosiny młodych do chałupy Borynów. Śmierć Kuby.

Tom II Zima

  1. Nadejście zimy, która sprawia, że sytuacja życiowa rodziny Antka staje się ciężka. Sama Hanka boryka się z problemami, ponieważ Antek nie chce się wziąć do żadnej roboty. Żeby przetrwać zimę sprzedają krowę Żydowi.
  2. Hanka dzieli pieniądze, które otrzymała za krowę. Płaci długi w karczmie. Z pomocą przychodzi organiścina. Daje ona Hance wełnę, którą ta ma uprząść. W zamian oferuje produkty żywnościowe dając jej zadatek. Hanka kupuje mąkę i kaszę we młynie i załatwia pracę dla Antka w tartaku.
  3. Praca Antka w tartaku i jego walka z Mateuszem o Jagnę.
  4. Szczegółowy opis przygotowań do Wigilii. Dzieci wypatrują pierwszej gwiazdki. Świąteczna wieczerza. Pojawienie się Jagustynki, która rozpacza, ponieważ dzieci nie zaprosiły ją na święta. Dzieci udają się do obory, żeby sprawdzić czy zwierzęta odezwały sie ludzkim głosem. Na pasterce Antek umawia się z Jagną.
  5. Jagna rozmyśla o Antku w pierwszy dzień świąt. Odwiedziny, rozmowy i plotki. Narada gospodarzy w domu Boryny dotycząca lasu.
  6. Oczekiwanie Macieja, że wójt zaprosi go na rozmowy z dziedzicem we młynie. Niestety tak się nie dzieje. Pojawia się brat dziedzica, który pyta się o Kubę. Jagna i Antek spotykają się w oborze.
  7. Zabawa w karczmie w święto Trzech Króli. Wójt wyprawia chrzciny. Rozmowy o wyrębie lasu. But młodych przeciw starym. Taniec Antka i Jagny, który wywołuje zgorszenie, a który przerywa Maciej, zabierając z karczmy żonę.
  8. Niemiła atmosfera w domu Borynów. Zmiana stosunku Macieja do Jagny i jego choroba. Interwencja księdza w tej sprawie, która okazuje się być nieudana. Jagustynka podjudza syna przeciw ojcu i ojca przeciwko synowi.
  9. Pesymistyczne myśli Hanki, która z chrustem powraca z lasu. Boryna podwozi ją do domu będąc życzliwym. Zaprasza ją, żeby go odwiedziła. Ta, po wahaniu postanawia, że to zrobi. Pożar brogu w gospodarstwie Boryny.
  10. Tego samego wieczoru odbywa się wieczornica u Kłębów. Kobiety skubią pierze, Roch snuje opowieści, odbywają się śpiewy i zabawy.
  11. Po wyjściu z domu Kłębów Jagna i Antek spotykają się, chowając się w brogu, który podpala Maciej.
  12. Plotki w Lipcach. Jagna ucieka do matki. Wójt i sołtys mediatorami. Chcą pogodzić Macieja i Jagnę. Hanka zamartwia się swoją sytuacją. W Popielec udaje się najpierw do kościoła, a następnie do Boryny. Ten przyjmuje ją życzliwie dając potrzebne rzeczy. Prosi ją również, żeby zajęła się gospodarstwem gdyby jemu coś się stało. Antek napomniany przez księdza z ambony podczas mszy.
  13. Jagna wraca do Boryny. Pierwsze oznaki wiosny. Informacja o wyrębie lasu przez dworskich. Podburzanie chłopów w karczmie. Fatalna atmosfera w domu Borynów. Jagna na złość mężowi i ze strachu przed Antkiem nadal się z nim spotyka. Młodzi biorą sprawę lasu w swoje ręce. Bitwa z dworskimi drwalami. Chłopi z Lipiec zwyciężają. Maciej otrzymuje jednak śmiertelną ranę, a Antek zabija Borowego. Troska syna o ojca i ojca o syna.

  • Plemiona

Tom III Wiosna

  1. Agata wraca z tułaczki do Lipiec. Pomimo wiosny wokół wsi zobaczyć można puste pola. Nie ma kto na nich pracować, ponieważ mężczyźni zostali aresztowani po bitwie o las.
  2. Prace w chacie Borynów pomimo Niedzieli Palmowej. Boryna bez świadomości leży w łóżku. Domem zarządza Hanka, która wprowadziła się. Wywołuje to konflikt z Jagną. Przybycie Rocha z informacjami o Antku, który również siedzi w więzieniu. Zmartwienie starego dotyczące braku prac polowych. Maciej na chwilę budzi się z letargu. Wyjawia Hance gdzie ukrył pieniądze i każe ich użyć do ratowania Antka. Daje też dyspozycje co do prowadzenia gospodarstwa.
  3. Dwudniowe świniobicie. Kłótnia Hanki z kowalami i z Jagną. Wszyscy chcą mięsa. Jagustynka przynosi wieści o Antku i innych chłopach ze wsi.
  4. Roch zastanawia się jak pomóc kobietom z Lipiec. Sam wspomaga je jak może. We wsi trwają przygotowania do świąt, przerywa je wichura, która powala wiele drzew i zrywa niektóre dachy. Wyjazd na zakupy i robienie wypieków w wielki czwartek. Kraszenie jajek i bielenie chałup w wielki piątek. Święcone w wielką sobotę.
  5. Rozmyślanie Hanki. Rezurekcja. Śniadanie świąteczne w domu Borynów, po którym wszyscy ruszają ze święconym do więzionych chłopów. Smutek Hanki po powrocie od męża. Zwyczaje w świąteczny poniedziałek. Wykrycie podkopu do komory w chałupie Borynów i znalezienie martwego psa. Ciężarna Hanka podupada na zdrowiu. Dzieci przemierzają wieś na czele z kogutkiem, którego zrobił Witek. Jasio organistów robi wielki wrażenie na Jagnie podczas ich spotkania. Roch opowiada o dziejach Polski. Pożar folwarku na Podlesiu.
  6. Chrzciny Rocha, syna Hanki i Antka. Brat dziedzica wprowadza się do chaty starego Bylicy. Wójt zaleca się do Jagny. Kobiety nie nadążają z pracami wiosennymi. Roch przynosi wieść, że chłopy z okolicznych wsi przybędą z pomocą. Dwudniowa praca w Lipcach przybyłych pomocników.
  7. Informacja o rychłym powrocie aresztowanych. Plotki przy sadzeniu ziemniaków. Hanka martwi się o braki w gospodarstwie i o to czy Antek wróci z innymi. Obawy Jagny o powrót Antka i rozmyślania o Jasiu, który wyjechał do szkoły. Procesja wokół wsi. Powrót chłopów ale bez Antka, co jest powodem rozpaczy Hanki a złości Jagny. Nie ma bowiem ona kogo witać.
  8. Nadrabianie zaległości w pracach polowych. Przednówek i związana z nim bieda. Teresa żołnierka, zakochana w Mateuszu, martwi się gdy dostaje wieść o rychłym powrocie jej męża. Starcie Kozłów z wójtami. Wiadomość o wykupie ziemi przez Niemców na Podlesiu oburza mieszkańców Lipiec.
  9. Powrót Rocha z pielgrzymki do Częstochowy i rozmowa z Hanką na temat wykupienia Antka z więzienia. Przygotowania do Bożego Ciała. Oburzenie wsi, gdy pijany wójt i Jagna zostają przyłapani pod krzyżem. Świętowanie Bożego Ciała. Szymek, syn Dominikowej, który opuścił jej dom, przewodzi zabawie w karczmie. Narada chłopów na temat zniechęcenia Niemców do zakupu ziemi i możliwości przekonania dziedzica, żeby odstąpił ziemię w zamian za las.
  10. Agitacja w sprawie zamiany lasu na ziemię. Jagna w opałach – wszyscy przeciwko niej. Informacja o zgodzie na wypuszczenie Antka za poręczeniem. Dominikowa nie wyraża zgody na ożenek Szymka z Nastką, co kończy się awanturą u Paczesiów i poważnym zranieniem oponentki. Jagna ponownie zbliża się do Mateusza. Lipczanie udają się na Podlesie by zniechęcić Niemców do osiedlania się tam.
  11. Sianokosy i coraz bardziej „głodny” przednówek. Ockniecie się Boryny, jego namaszczenie i w końcu śmierć w letnią noc.

Tom IV Lato

  1. Pogrzeb Macieja i rozmowy z dziedzicem podczas stypy na temat zawarcia ugody.
  2. Odpust w Lipcach. Niemcy opuszczają Podlesie. Zapowiedzi Szymka i Nastki. Wyjście na jaw rozrzutności wójta, czego wynikiem są braki w gminnej kasie. Jagna zauroczona Jasiem.
  3. Msza za duszę Macieja Boryny. Rozmowy na temat podziału spadku kończące się ustaleniem, że zostanie on podzielony po powrocie Antka. Wygnanie Jagny w wyniku jej kłótni z Hanką. Informacja o śmierci Grzeli, młodszego brata Antka, będącego w wojsku.
  4. Hanka oczekuje na Antka. Pogania domowników do roboty. Powrót Antka i jego radość z powodu powrotu na rodzinną ziemię. Antek przywódcą chłopów lipieckich.
  5. Hanka piecze chleb. Antek orze pole i wraca myślami do Jagny po ich ponownym spotkaniu. Opór Dominikowej wobec syna i jego narzeczonej co powoduje, że ich sytuacja staje się coraz cięższa. Rozmowy Antka z kowalem na temat wyjazdu do Ameryki a także z księdzem o wyroku jaki ma zapaść. Powodem niepewna przyszłość. Ostatnia rozmowa Antka z Jagną, w której wyrzucają oni sobie cały żal jaki sie w nich nagromadził. Strażnicy poszukują Rocha.
  6. Szymek ciężko pracuje na swojej ziemi oraz przy budowie domu dla swojej rodziny. Lipczanie pomagają młodym. Ich wesele.
  7. Józka choruje. Niepokoje o plony z powodu suszy. Pożar w gospodarstwie wójta w wyniku burzy. Pan Jacek ofiaruje Nastce krowę. Jagna coraz bardziej zauroczona Jasiem.
  8. Zebranie gminne, którego tematem jest budowa szkoły. Bardziej świadomi chłopi protestują przeciwko budowie rosyjskiej szkoły. Zgodnie z zaleceniem naczelnika sfałszowano głosowanie, w wyniku czego zostaje podjęta decyzja o jej budowie.
  9. Jagna uradowana przyjazdem Jasia na wakacje. Jasio odwiedza mieszkańców wsi, również umierającą Agatę. Jagna nie kryje swojego uczucia do Jasia, co powoduje wzrastanie niechęci do niej ze strony mieszkańców wsi.
  10. Żandarmi poszukują Rocha. Chłopi ukrywają jego oraz papiery, które miał ze sobą. Opuszczenie wsi przez Rocha i jego pożegnanie z mieszkańcami.
  11. Żniwa. Mąż Tereski żołnierki powraca do domu. Niepokój Mateusza oraz rozpacz kobiety. Honorowe zachowanie się jej męża. Jasio przestraszony śmiercią Agaty. Organiścina wygania Jagnę, pocieszającą Jasia, ze swojego domu.
  12. Organiścina gani swojego syna za zadawanie się z dziewuchą ze złą reputacją. Jasio zaskoczony tym co usłyszał od matki. Organiścina przerywa kolejne spotkanie Jasia i Jagny. Pielgrzymka do Częstochowy, w której uczestniczą Hanka, Tereska żołnierka z mężem, oraz Jasio. Jego odejście powoduje, że Jagna wpada w rozpacz.
  13. Bunt Jędrzycha i choroba Jagny powodem zaniedbań w gospodarstwie Dominikowej. Aresztowanie wójta w wyniku niedoborów w gminnej kasie. Organiścina i wójtowa agitują przeciwko Jagnie. Projekt wygnania Jagny. Mateusz staje po stronie Jagny, Antek nie sprzeciwia się. Jagna wywieziona ze wsi na świńskim nawozie. Powrót mieszkańców do normalnego rytmu życia po burzy, która przeszła nad wsią.
<<Chłopi – narracja i kompozycja | Chłopi – bohaterowie powieści>>
stat4u